Βοήθεια, προς συναδέλφους, στη συνεδρίαση για την αξιολόγηση

Καταγραφή

Αξιότιμα μέλη του Συλλόγου Διδασκόντων, επιθυμώντας να συμβάλλω στη συζήτηση  του θέματος της ημερήσιας διάταξης της συνεδρίασης: « συγκρότηση  ομάδων αξιολόγησης », καταθέτω 4σέλιδο κείμενο των απόψεών μου και παρακαλώ να επισυναφθεί στο πρακτικό.

  1. Σε γενική θεώρηση:

1.1.  Εκτιμώ ότι δεν έχουν εκλείψει οι λόγοι για τους οποίους η αξιολόγηση (σε οποιαδήποτε μορφή της) καταργήθηκε μετά το 1981. Εκπαιδευτικοί υπέφεραν τα μέγιστα εξαιτίας της. Μια αναζήτηση στο ίντερνετ μπορεί να βγάλει στα αποτελέσματα κείμενα/αξιολογικές εκθέσεις επιθεωρητών – μνημεία διαχρονικής εκπαιδευτικής αισχύνης!

1.2.  Εκτιμώ ότι γενικότεροι πολιτικοί σχεδιασμοί της εποχής για συλλογή αποστασιοποιημένων ψηφοφόρων με συνθήματα όπως: «να ελεγχθούν επιτέλους οι ανέλεγκτοι εκπαιδευτικοί», «θα ισιώσουμε τα στραβά της ελληνικής κοινωνίας»  έφεραν στο προσκήνιο της πολιτικής κι εκπαιδευτικής ατζέντας την αξιολόγηση (σε οποιαδήποτε μορφή της) – κι όχι η καταγραφή των πραγματικών προβλημάτων της εκπαίδευσης κι η επείγουσα ανάγκη επίλυσής τους.

  1. Σε ειδική θεώρηση:

2.1.  Διαβάζοντας τα εξειδικευμένα κείμενα που συνοδεύουν τις σχετικές εγκυκλίους προώθησης της αξιολόγησης, παρατηρώ τη διατύπωση ενός ιδιότυπου συμπυκνωμένου εκπαιδευτικού λόγου, δυσνόητου ως αόριστου, που προξενεί πληθώρα ερωτημάτων ως προς το τι εννοείται ή τι υπονοείται. Αν και κατέχω πτυχίο μεταπανεπιστημιακής βαθμίδας, πτυχίο με άριστα, που αποκτήθηκε πρόσφατα από πανεπιστημιακό ίδρυμα που είναι μέσα στα 500 καλύτερα του κόσμου, με νωπές τις γνώσεις ως προς τις τελευταίες εκπαιδευτικές τάσεις, αδυνατώ να κατανοήσω τα κείμενα που περιέχονται στις σχετικές εγκυκλίους της αξιολόγησης, όπως φτάνουν στα σχολεία ή αναρτώνται στο ίντερνετ.

2.2.  Αναλογιζόμενος κάποιος ότι δεδομένα που θα υπάρχουν στα κείμενα της αξιολόγησης της εκπαιδευτικής μονάδας, μπορούν να συσχετιστούν  με εκθέσεις περίπτωσης προσωπικής αξιολόγησης, προκύπτουν νομικά ερωτήματα κι ως προς το αν πρέπει να συμπληρώσει ο εκπαιδευτικός/δημόσιος υπάλληλος κείμενα που μπορεί να έχουν και δυσμενή επίπτωση στην υπηρεσιακή του κατάσταση. Ο δημόσιος υπάλληλος έχει το δικαίωμα της σιωπής  – αν από την απάντησή του  μπορεί να προκύψει βλάβη του.

2.3.  Προβληματίζομαι ιδιαίτερα, προσπαθώντας να φανταστώ τις συνέπειες της έκθεσης στο ίντερνετ, στην ιστοσελίδα του σχολείου, της έκθεσης αξιολόγησής του. Θα εξυπηρετεί ανάγκες επικοινωνίας/διαφήμισης/κατασκευής προφίλ ενός συγκεκριμένου δημόσιου σχολείου; Θα εξυπηρετεί ευγενικές φιλοδοξίες αντανάκλασης της δράσης αυτού του σχολείου στην τοπική κοινότητα ή στο πανελλήνιο δικτυακό ακροατήριο; Θα «αλιεύει» μαθητές; Χορηγούς; Μήπως αυτό καταστρατηγηθεί και καταλήξει σε αναρτήσεις κειμένων παραπληροφόρησης; Όντας μεγαλύτερης ηλικίας, ενθυμούμαι ως μαθητής δημοτικού το φόβο των δασκάλων της εποχής της χούντας, όταν στα πλαίσια της προβολής του «κυβερνητικού έργου στην παιδεία», τους υποχρέωνε ο επιθεωρητής να παρουσιάζουν το σχολείο τους στον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό της τότε ΥΕΝΕΔ, μια δράση του σχολείου τους, π.χ. ένα θεατρικό! Ή τις ατελείωτες ώρες προετοιμασιών των τότε γυμναστικών επιδείξεων, που απόβαιναν σε βάρος του χρόνου διδασκαλίας άλλων μαθημάτων. Ανάλογες πρόσφατες προτάσεις αναμόρφωσης των αναλυτικών προγραμμάτων, που θα εστιάζουν στην «πολιτιστική παραγωγή» του σχολείου, στο όνομα μιας σύνθεσης τεχνών χωρίς όμως ανάλογα διδακτικά αντικείμενα, δε θυμίζουν αυτό; Πόσο μάλιστα αν συνδεθούν με αυτόν τον τρόπο αξιολόγησης της σχολικής μονάδας. Κι αυτά για να καλλιεργηθούν ίσως εντυπώσεις  αριστείας στους ακροατές ή θεατές των εκδηλώσεων αυτών. Τότε ήταν το ραδιόφωνο σαν μέσο προβολής της κυβερνητικής πολιτικής διά του συγκεκριμένου  σχολείου, σήμερα το ίντερνετ!

2.4.  Αναφερόμενος στην ουσία του θέματος της αξιολόγησης, είναι γνωστό σε όλους ότι πρέπει να περιοριστεί η ανάμιξη του ανθρώπινου παράγοντα  ως αξιολογητή ή τροφοδότη – επεξεργαστή στοιχείων, αντίθετα πρέπει να αφεθεί το αυτοματοποιημένο σύστημα να συλλέξει και να επεξεργαστεί όλα τα αξιολογητικά δεδομένα, με βάση διεθνώς αποδεκτό αξιολογητικό κανόνα / πρόγραμμα / λογισμικό / εργαλείο. Η πρόοδος της τεχνολογίας και της επιστήμης των υπολογιστών τα τελευταία 40 χρόνια, έχει φέρει ανατροπές  στη λειτουργία κάθε οργανισμού παγκόσμια και χρησιμοποιείται ως πλατφόρμα κάθε αξιολόγησης σε όλον τον πλανήτη. Ουσιαστικής αξιολόγησης με ενισχυμένη στο 100% την αντικειμενικότητα, την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, τη συντόμευση του απαιτούμενου χρόνου, την οικονομία διατιθέμενων πόρων, ανθρώπινων και υλικών. Σε ολόκληρο τον αναπτυγμένο κόσμο (χώρες του ΟΟΣΑ), τα τελευταία 15 χρόνια, χρησιμοποιείται, είναι αποδεκτό και λαμβάνεται υπόψη από όλους το τεστ αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης – «το τεστ Πίζα» http://www.oecd.org/education

2.5.  Εκτιμώ ότι η ύπαρξη οργανωμένου εργαστηρίου Η/Υ σε κάθε σχολείο, ο άμεσος διορισμός εκπαιδευτικού πληροφορικής σε κάθε σχολείο, η επιμόρφωση στη χρήση του Η/Υ κάθε εκπαιδευτικού, η άμεση ένταξη στο ωρολόγιο πρόγραμμα της διδασκαλίας του μαθήματος της πληροφορικής σε όλες τις τάξεις του δημοτικού (με στόχο την εξοικείωση στη χρήση του Η/Υ από τους μαθητές κι όχι την εμβάθυνσή τους σε πληροφορικές έννοιες), μπορούν όλα αυτά  να συντελέσουν ώστε μέσα σε ένα χρόνο από σήμερα– κι αφού κατασκευαστούν τα ανάλογα λογισμικά computer based tests ή internet/intranet based tests (π.χ. όπως το τεστ TOEFL) ώστε να συλλεχθούν αντικειμενικά αξιολογητικά δεδομένα ανά τμήμα, ανά τάξη, ανά σχολείο ανά περιοχή, στο σύνολο της χώρας – και να ανατροφοδοτηθούν εκπαιδευτικές διορθωτικές παρεμβάσεις.

2.6.  Τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν να εξασφαλίζουν μάλιστα τον προφανή αμφίδρομο χαρακτήρα που πρέπει να έχει μια αξιολογική διαδικασία. Έτσι το ίδιο το αξιολογικό σύστημα να εξυγιαίνεται και να βελτιστοποιείται διαρκώς. Τι νόημα έχει ένα κομμάτι μιας διαδικασίας αξιολόγησης να εμφανίζεται «αυθεντικό», αλάθητο, χωρίς το ίδιο να αξιολογείται; Δεν αναιρείται αυτόματα η ουσία της αξιολόγησης; Ακόμη και αν οι διαδικασίες λειτουργούν αντικειμενικά, είναι δυνατόν εκπαίδευση να είναι μόνο το «εκπαιδευτικό έργο»; Αυτό μπήκε στο στόχαστρο σαν να έχει ήδη αξιολογηθεί και επαναπροσδιοριστεί όλη η άλλη, μείζονα διοικητική και οργανωτική εκπαιδευτική μέριμνα, που το ελέγχει. Πως κατανοείς έναν οργανισμό κοιτάζοντας μόνο ένα μέλος του; Και μάλιστα όταν «οργανωτής» της παρατήρησης είναι ένα «άλλο» μέλος; Πόσο ωφέλιμη είναι αυτή η ματιά; Εν τέλει, πόσο ώριμη διοικητική πρακτική είναι αυτή;

2.7.  Σε κάθε περίπτωση το σχεδιασμό – υλοποίηση – εποπτεία και διαχείριση αυτού του μηχανισμού/συστήματος αξιολόγησης  εκτιμώ ότι πρέπει να την έχουν έγκριτα ακαδημαϊκά ιδρύματα – εκπαιδευτικοί φορείς – προσωπικότητες αντικειμενικά αξιολογημένες  από το εξωτερικό (θα μπορούσαν να είναι από τις 5 χώρες που καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στο «τεστ Πίζα», την τελευταία 10ετία), ωσότου καλλιεργηθεί τοπική παράδοση επιστημονικού και δημοκρατικού σεβασμού των διαδικασιών του προαναφερόμενου συστήματος.

2.8.  Ακόμη και στον ελληνικό διαδικτυακό τόπο της αξιολόγησης εκπαιδευτικού έργου (http://aee.iep.edu.gr/country/intro – παρατηρητήριο αξιολόγησης)  περιγράφονται συστήματα από όλο τον κόσμο, τα οποία εμφορούνται από πληρότητα, διαχρονικότητα, πάγιες δομές διαρκώς βελτιούμενες, ανεπτυγμένες σε επίπεδο πολιτείας. Όσο φιλότιμη κι αν είναι μια υλοποίηση ενός προγράμματος, όσο επαρκή παραδοτέα κι αν έχει, πώς μπορεί να συγκριθεί με αυτές τις υποδομές; Ποιο βάθος χρόνου ορθώνεται απέναντι στην διαχρονική αξία της εκπαίδευσης; Πρωτίστως όμως, όπως κάθε σύγχρονο διοικητικό ρεύμα έχει καταδείξει, η αξιολόγηση ολοκληρώνεται από την υιοθέτηση της κουλτούρα της. Η κουλτούρα αξιολόγησης, όταν υπάρχει ενισχύει με την ποιότητά της την καθημερινότητά μας, εμπνέει την καινοτομία και την προσωπική και συλλογική ανάπτυξη των ομάδων. Αξιολόγηση υπάρχει όταν πραγματικά ο αξιολογούμενος νοιώθει την ουσιαστική απόκριση της υπόλοιπης ομάδας στο έργο του. Όχι απογοητευμένος από την παραμέληση στην ουσία του λειτουργήματός του, όπως τείνει να είναι ο σημερινός εκπαιδευτικός. Αρκεί να δει κανείς την αντιφατικότητα στην κουλτούρα που επικοινωνεί ο ιστοχώρος της «αξιολόγησης εκπαιδευτικού έργου»: «η πολιτεία εμπιστεύεται τον εκπαιδευτικό» αναφέρεται σε μια κινούμενη παράθεση εκλαϊκευμένων σλόγκαν. Η εμπιστοσύνη αυτή αίρεται όταν πρόκειται να καθοριστούν οι –από πάντα αναγκαίες – συνθήκες αξιολόγησης; Ο εκπαιδευτικός που είναι ο μόνος που μπορεί να μεταφέρει στον τεχνοκράτη αρωγό του, τον εκ των πραγμάτων εγκλεισμένο στο γραφείο της επιτελικής βοήθειας,  την ουσία – και τον τρόπο αξιολόγησης – του εκπαιδευτικού έργου, θα πρέπει να αγνοείται χαρακτηριστικά; Είναι δυνατόν η αξιολόγηση να σχεδιαστεί «εξ αποστάσεως»; Χωρίς την ουσία της, την ανατροφοδότηση; Που είναι η δημιουργική αναστροφή ρόλων, όπου ο μάχιμος καλείται να έχει επιτελική εμπειρία και ο διοικητικός διδακτική, για να επέλθει η ολοκληρωμένη βιωματική εργασιακή εμπειρία και ο αλληλοσεβασμός; Που είναι το «από κάτω προς τα πάνω» που επικαλείται απλουστευτικά αλλά εύστοχα ο ίδιος ιστοχώρος; Πώς αξιοποιείται η εμπειρία των μάχιμων εκπαιδευτικών με την εξαιρετική ακαδημαϊκή πορεία και τις ιδανικές επιστημονικές δεξιότητες, με τους οποίους συνυπάρχουμε στα σχολεία γιατί παραμένουν στην τάξη, στη διαδικασία αυτή; Μήπως ο αλληλοσεβασμός δεν είναι το κλειδί για διαδικασίες επιτυχημένες, καθώς τις σέβονται και επικουρούν όλοι; Η δημιουργική αναστροφή ρόλων είναι η πεμπτουσία των ερευνητικών ποιοτικών επιστημονικών τάσεων ήδη από τον εικοστό αιώνα. Μήπως με την μονόδρομη εφαρμογή διαδικασιών φύσει αμφίδρομων παλινδρομούμε σε δεοντολογίες που δεν είναι καν επιστημονικές; Μήπως μας διαφεύγουν οι πραγματικά καλές πρακτικές; Τότε υπάρχει η πιθανότητα οι λέξεις να χάσουν το νόημά τους. Ας αξιολογήσουμε, λοιπόν, πρωτίστως την ουσία των λέξεων και των πράξεων.

2.9.  Σε ότι αφορά τα οργανωσιακά δεδομένα της σχολικής μονάδας που θα πρέπει να συλλεχθούν και να επεξεργαστούν, π.χ. εκτέλεση εκπαιδευτικών προγραμμάτων κ.ά., ήδη υπάρχει η πλατφόρμα του e-survey, ο θεσμός και η παροχή υπηρεσίας του διευθυντή του σχολείου, ο διοικητικός μηχανισμός ανά Διεύθυνση Εκπαίδευσης (γραφείο αγωγής υγείας, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, σχολικών δραστηριοτήτων, κ.ά.)  που μισθοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό – και είναι αρμόδιος για τη συλλογή – επεξεργασία – καταχώρηση των σχετικών δεδομένων. Γιατί να επιβαρύνεται ο εκπαιδευτικός της τάξης με διοικητικό έργο, όταν το έργο  του είναι σαφώς καθορισμένο από το νόμο – και είναι το διδακτικό έργο. Ποιος μπορεί να αρνηθεί ότι η γραφειοκρατία όσο αποτελεσματική κι αν είναι δεν μπορεί να συνυπάρχει ως άχθος, με το πνεύμα, την έμπνευση, τη δυναμική της εκπαίδευσης; Ιστορικά επιβίωσε μόνο ως εσωτερική αναγκαιότητα της διδασκαλίας, όπως, για παράδειγμα, όταν οι μαθητές συμφωνούν στους κανόνες λειτουργίας της ομάδας εργασίας τους. Κάθε εξαναγκαστική – συνεπώς όχι πάντα εύστοχη – διαδικασία αναιρεί αυτόματα την εκπαιδευτική διαδικασία, απασχολεί άλλα κέντρα του εγκεφάλου, αντιδιαμετρικά αντίθετα προς οποιαδήποτε επίτευξη διδακτικού στόχου.

  1. Για τους λόγους αυτούς

3.1.  Και με δεδομένο ότι στις μέχρι τώρα σπουδές μου, δεν έχω διδαχθεί μάθημα  αξιολόγησης εκπαιδευτικού έργου ή σχολικής μονάδας (αυτό είναι μάθημα μεταπτυχιακών προγραμμάτων εκπαίδευσης που ειδικεύονται σε οργάνωση διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων, π.χ. Ε.Α.Π.)

Αδυνατώ επιστημονικά και δεν επιθυμώ να στελεχώσω  ομάδα/ες αξιολόγησης του συλλόγου διδασκόντων του σχολείου, όπως αναφέρεται στις σχετικές εγκυκλίους αξιολόγησης.

Μέλος του e-Πύλη Εκπαίδευσης



Μία απάντηση στο “Βοήθεια, προς συναδέλφους, στη συνεδρίαση για την αξιολόγηση”

  1. Ο/Η Ευθυμία Ευαγγελοπούλου λέει:

    Ευχαριστώ πολύ. Χρησιμοποιώ το κείμενό σας ως έμπνευση για τη δική μου τοποθέτηση στην προσεχή συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων του σχολείου μου.

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>